Home Historie Artieste Bestuurders Febrikke Gouverneurs Kemedie Meziek Vollekstiepe De Werreke
Tongerse Poort
De Lenculen-poort waor ‘n poort vaan d’n ierste umwalling gebouwd in 1229, en waor gelegen aon ’t begin vaan de Tóngersestraot bij kaffee De Trubinal. ‘nen Aandere naom veur Lenculen-poort waor vreuger Linkulen-poort. In de kelder vaan ‘ne woening gelege aon de Bouillonstraot nommer 14 heet me nog restante gevoonde vaan dee Lenculen-poort. De Lenculen-poort woort veur t iers genump in ’t jaor 1274, en woort gesloop in ’t jaor 1734. Lenculen is aofgeleid vaan leimculen, leemkuilen, en woort genump nao de leimkojle die dao toen in die buurt laoge. De leim waor bestump veur de Mestreechter steinfebrikke. De Tongerse- poort ouch wel Buitense-Lenculen-poort of de nuie Lenculen-poort genump, waor vaan de twiede umwalling en woort gebouwd in ’t jaor 1298. ‘ne Jaorstein oet 1459 wees op ‘ne verbouwing vaan de twie poort-torens. De poort kraog toen twie flankerende torens en ’t gehiel woort in 1544 gemoderniseerd. In de noordeleke toren waor e polfer-magazijn. Vaandao ouch de naom vaan Polfertore. In den ‘aandere tore waor ‘ne gaank gemaak dee nao ‘ne kazjemat leep. Veurbij de poort maakde de moer nog ‘ne haokse boch, riechting de maos. Ouch de Tongerse-poort had ‘ne barbacane, mèt nog e klein wach-hoes tösse de  ophaol-brögke. ‘n Barbacane of Brögke-sjans is ‘n boetewerk,‘n versterkde boetepos, te vergelieke mèt ‘n väör-burch, dèks in de vörm van ‘n vestings-tore of dobbele vestingstore bove ‘n poort of brögk, veuer verdeideging vaan de touwgaank vaan ‘n stad of kestiel in de middeliewe. ’t Groete wach-hoes heet me laoten stoon bij de sloop vaan de poort in 1867. Naoventrint  1543 maakde me ‘ne gewoente dr’ vaan um ‘ne körf aon ‘ne paol op te trekke, es in ’t veld ‘ne vijand waor gezeen. Bij ’t belègk vaan 1673 door ’t leger vaan Lodewijk XIV woort de poort flink geraak en versjendeleerd. ’t Waor ouch dat mèt dat belègk, d’Artagnan ’t leve leet. In de leube bove de Tongerse-poort had ’t Moleneers-gilde hunne vergader-ruimte. Veurbij de poort maakde de moer e haokse boch, riechting de Maos. Noe kin me zien wie imposant dee verdeidigings moer waor. De nao 't ooste buigende umwalling is de streek vaan de Jeker. Bij waterpoort “de Reek”struimp de Jeker de stad in, boe 't ziech vertak in 'nen aontal struime. Me kós de De Reek slete, zoetot 't waterpeil in de grachte hoeger kaom te stoon. Vaanaof dezelfde plaots had me ouch 'ne cunette gemaak um de Brusselse-poort grach te verzeen vaan water. Dee cunette leep oonder de groond door de stad riechting de Hoege Froonte. De Tongerse-poort woort in 1867-1868 gesloop.
Aofbraak Tongerse Poort Veldkant 1868.
Wach-Huiske Tongerse Poort 1770.
Musketier 1629.
Tongerse Poort Veldkant J.van Brabant 1867.
Musketier 1629.
Tongerse Poort Alexander Schaepkens 1865.
Charles de Batz de Castelmore, graaf van Artagnan geb.1611 - 25 Juni 1673.
‘t  Wach huiske vaan de Toongerse Poort heet nog ummertouw zien  eigensjap vaan ‘n doorsneij wach hoes behawwe. ‘t Is nen’ einvoudeg gebouw vaan bakstein oonder ‘n zadeldaak, dat mèt nen euversteek bove de veurgevel oetstik. De wach had oersprugnkelek twie wach kamers, die eder ‘nen eigenste touwgaank hadde. Links laog de offeceers wach en rechs dee vaan de soldaote wach. Dit tiep wach-hoes woort naoventrint ’t derde kwaart vaan de 18e iew op ‘nen aontal plaotse in Mestreech  gebouwd. Oonder aandere bij de Sint Maartens Poort, de Sint Pieters Poort, en de Bosch Poort. Bij de verkaop vaan de wach-huiskes in 1868, had me bepaold tot d’n daak-euversteek aofgebroke mós weure, meh dat is gelökkig neet gebäörd. Bij de belaankriekste poort had me zoewel aon de veld-kant es de stads-kant e wach-hoes stoon. In 1770 had me nog wach-huiskes bij de Sle Vrouwe Poort, Vissersmaas, Cörversplein, Sint Pieters straot, oonder ‘t Stadhoes, ‘t Dinghoes, aon de water poort in Wiek, bij de Molenpoort aon de Hoenderstraot, Biesenwal, Jekerstraot, en bij de Vief Köp. Neve ‘t kroethoes op Hoeg Fraankriek, laog e klein wach-hoes, de zoegenaomde Vlooien-wach.
Kaart Mestreech 1670. Good te zien, zien de boete-verdeidigings werreke,um de verdeidigings-poorte te versterke, die door Frederik Hendrik vaanaof 1632 zien aongelag.
Tongerse Poort Stads-kant.