Home Historie Artieste Bestuurders Febrikke Gouverneurs Kemedie Meziek Vollekstiepe De Werreke
Sint Pieters  Poort
Kaart Mestreech 1670. Good te zien, zien de boete-verdeidigings werreke,um de verdeidigings-poorte te versterke, die door Frederik Hendrik vaanaof 1632 zien aongelag.
‘t Rondeel Haat en Nijden en de Drie Duiven, woort gebouwd in ‘t jaor 1516. Same mèt d’n aonsletende stads mör, vörmde zie de ummörring vaan de Nieuwstad. ‘t Waore d’n ierste stads-mör, boe me rekening heel mèt de nui waopens, ‘t vuurgesjöt. ‘t Aon de rechter kant vaan ‘t rondeel, de Drie Duiven, die later in 1638 de naom kraog vaan de Vief Köp. De vief köp waore vaan vijf persoene die me vaan verraod besjuldigde  tijdens ‘t belègk in 1638.
Sint Pieters Poort Veldkant. Alexander Schaepkens 1857.
Aofbraak Sint Pieters Poort Alexander Schaepkens 1858.
Sint Pieters Poort Stadskant 1869.
Op de hook vaan ‘t Lang Grachtje en de Sint Pieters straot, laog de Minderbroeders Poort, e poort vaan d’n ierste umwalling. De Minderbroeders Poort kraog dee naom umtot dao ouch  ‘t Minderbroeders Kloester laog. In d’n tied tot d’r twie poorte waore, vaan den’ ierste en twiede umwalling, woorte de poorte ouch dèks genump nao hunne plaots, straot of umgeving. Zoe spraok me euver de binnenste of boetenste Pieters Poort. De binnenste poort waor de Minderbroeders Poort. De poort laog op de zuidwal vaan den’ ierste umwalling, bij d’n ierste Minderbroeders of Franciscanen kloester, hook Laank Grechsje. E moerfragmint vaan ein vaan de torens, is mèt ‘t aongrenzend hoes vergreujd en bleef tot noe touw dao stoon. De  Minderbroeders Poort woort veur ‘t iers vermeld in 1289 en woort in ‘t jaor 1734 gesloop. De reie vaan de sloop waor tot de poort bouwvallig waor, en neet mie es verdeidigings poort deens deeg. Haafweegs de maos en ‘n hoonderd meter vaan de Minnenbroeders Poort, bevónt ziech de Sint Pieters Poort, ouch wel den’Aldenhof Poort genump. De poort laog op de Sint Pieterstraot, en waor nen ‘ oetvalsweeg nao Luik en ‘t dörrep Sint Pieter. De poort is gebouwd  in 1377 meh de verplaotsing vaan de moer, door de stads oetbreiding,  dee es Nieuwstad bekind steit, is de poort in dat jaor woersjijnelek herbouwd. Me kin aonnumme tot de Sint Pieters Poort, vaan de twiede umwalling, gebouwd is naoventrint ‘t jaor 1300. De toren deeg vaanaof de 1655 deens es milletaere gevaangenis, en woort ouch oonderhawwe (1678-1749) door de Staote- Ginneraol Milletaere. De gevaangenis woort aofgebroke bij ‘ne verbouwing in 1819-1820. In die jaore kraog de poort e merkwierdige krul vörmige vleugel-moere,  aon de stadskant. Die mör mooste d’r veur zörrege tot de straot, vaan binne de poort neet oonder direk vuur vaan boete kaom te ligke. Achter de vleugel mör waor ‘ne gemetselde baog dee e paar meters veur de eigeleke poort doorgaank laog. Tösse dees boog en de poort waor gein gewelf aongebrach. De Sint Pieters Poort in in 1869 gesloop. Neve de Sint Pieters Poort stoont aon de Stadskant e wach huiske dat dao nog ummertouw steit. ‘t Wach huiske is in de jaore 1819-1820 verbouwd en heet e totaal aander uterlek gekrege, umtot me oonder aandere dao ‘nen etage bove d’r op heet gezat. De Sint Pieteers Poort woort in 1869 gesloop.
Sint Pieters Poort veldkant.
 Minderbroederspoort of aw Sint Pieterspoort. Stads kant.(veur de verbouwing.) 1806.
                                                                                                     De Vief Köp. In ‘t veurjaor vaan 1638 woort de commedant vaan de Vesting Mestreech, door ziene kriegsraot  d’r op geattendeerd tot ne Franse soldaot, Claude de la Court of Lacourt genaomp, väöl geld op zien tès had veur ‘ne soldaot. De soldaot bekinde op de pijnbaank, tot heer door de commedant vaan de Spaonse troepe vaan fort Navagne waor umgekoch, um de stad in han vaan de vijand te speule. Heer had beerbrouwer Lansman kinne euverhole, um e touwgemetseld peurtje in de stads moer ope te breke, zoetot de Spanjaarde nao binne kóste. Lansman bekinde tot heer twie mètseleers Caters en Rompen, had gevraog um ‘t poortsje op e nach te kinne opbreke. Ouch numde heer de naom vaan de Kappelaon vaan ‘t Slevrouwekapittel, de franciscaan Servaes Vinck, en nog nen aontal Jezuïten es mèt-pliechtige. Zie woorte allemaol (22) op de pijnbaank gelag, in de gevaangenis In De Lanscroon, gelege in de Groete Staat. Zie numde nog miejer naome vaan persoene, meh die woorte later weer vrijgelaote. Tien verdachte woorte sjöldeg verklaord door de milletaire rechter, de kriegsraod vaan de vesting. Nege persoene woorte op de Houtmerret onthoof. Eine maan, Jan Rompen, kós vlöchte nao ‘t fort vaan Navagne. De bekinste vaan alle nege waor zeker Paoter Vinck, dee Lansman had aongezat, en e breef oet ‘t Fort vaan Navagne veur Lansman  had mètgenome. Paoter Vinck woort op 7 Juni ónthoof. Twie weke later woort deke Sylvius ónthoof umtot heer op de huugde zouw zien gewees vaan ‘t verraod, zoonder daoveur de kriegraod veur in te liechte. Agnes de Bourien ,de vrouw vaan de soldaot woort veur de zelfde aonklag ónthoof. Vaan de vijf ónthoofde, Lacourt, Lansman, Caters, Vinck en Nottin woort hunne kop op ‘ne peek gespietsj, en op ‘t Rondeelde Drie Duiven tentoengesteld, en mèt ‘t geziech nao de vijand gezat.  ‘t Rondeel steit vaanaof 1638 bekind es de Vief Köp. Umtot de Kriegraod voonte tot de Jezuïte en Francicane betrokke waore bij ‘t verraod , mooste beids kloesterorde’s  de stad in 1639 verlaote. ‘t Doorde tot 1673, nao de verovering vaan Mestreech door Lodewijk XIV, tot de paoters weer kóste trök goon nao hun kloesters in Mestreech.
Frederik Maurits de La Tour d'Auvergne. Gouverneur vaan 1632 tot 1641.
Poortbreef Bij edere Stads-poort hong me e beriech of ‘nen annaos,boe me ‘ne melling maakde vaan nui regels,prijze, tijing enz.  ‘t Waor zoegezach e nuits breef veur de bezeukers of bewoeners vaan de stad. Bovestaonde ‘n annaos oet 1721 euver de mèrret daog.
         ‘t Wachhuiske vaan de Sint Pieterspoort is gebouwd aon ‘t eind vaan de 18e iew bij de Sint Pieterspoort, dee oersprunkelek heet gestaande, zjus veur de brök, euver de Jeker. ‘t Wach huiske bestoond vreuger allein oet ‘ne begaonde groond. Aon d’n achterkant vaan ‘t huiske ligk ‘ne waterpoort, dee gebouwd is in ‘t jaor 1515. In ‘t jaor 1900 heet me op ‘t huiske nog ‘n etage dr’op gebouwd, en es woening ingeriech. Op de begaonde groond heet me de mör veurzeen vaan ‘ne pliesterlaog. Meh de hardsteine sjabrang vaan de veensters en deure zien ziechbaar gebleve. In de veurgevel zuut me nog e geetiezer kluiske, boe me de sleutels vaan de Sint Pieterspoort bewaorde. ‘t Wach huiske heet twie deure. Eine veur de soldaote en eine veur de commedant.
‘t Wachhuiske Sint Pieterspoort.
                                                                                                    Garnizoens Rigglemint Um de zake binne de Vesting vaan Mestreech zoe good wie meugelik te regele, waor d'r 'n Garnizoens Rigglemint. In 1749 woort dat rigglemint door Milletaer Gouverneur Hobbe baron van Aylva oetgegeve, en dat veur de oonderhaajding vaan, Einigheid, Vriendschap, Goede Orde, en Krijsdicipline 't Beukske tèlde 68 pagina's mèt orders, en regels en woort aofgeslote mèt e register op die regels. 't Ierste hoofstök bevat Generaale orders en begint mèt de inwoeners vaan de stad, die in vrundsjap en eindrach zouwe moote leve, en veural gein sjendaol móste veroerzake. Bij opreur, relle, en of bij ruizing, daan deende de offesere en oonder-offesere zoe snel wie meugelik in te griepe. 't Nachleve waor veur de Soldaot neet bestump. Aofhenkelek vaan 't sezoen woort um haaf nege- nege oor, of uterlik um haaf tien de Taptoe geslage door de Tamboers vaan 't rizzjemint dat deens deeg op de Hoofwach. Nao de taptoe mochte de Soldaote ziech neet mie op straot vertoene. Wijer mochte zie allein ziech in de stad vertoene in uniform. 't Drage vaan börger-kleijing waor veur 'ne Soldaot verbooje, en es ze eine trappeerde stoond dao 'n straof vaan “Spitsroede” laope. Op de Zoondag of aander vrij daog, mochte de gewoen Milletaere allein boete de stad goon wandele. Um boete de Poorte 'ne wandeling te goon make waor 'n apaarte pas nudeg. Väöl aondag kraog 't riggelemint bij 't wach laope. Op 't momint tot me s'aovends de poorte deeg slete, deende de Groetmajoor en de Commedant, 'n groete runde te make, de zoe genaomde Majoor runde, um zoe 't slete vaan de poorte en 't oetzètte vaan de Nachwakers te controlere. Tösse tien en twèlf oor s'aovends maakde 'n offeceer vaan Piket de zoegenaomde Hoofrunde, um opnui alles te controlere. En 'ne volgende runde, de visiteer runde, tösse twèlf oor en twie oor s'nachts, kaom veur rekening vaan de Kaptein dee deens deeg op de Hoofwach. De twiede offeceer  vaan de Hoofwach maakde vlak veur 't aonbreke vaan d'n daag, de lètste runde vaan de nach.'t Zelfde gebäörde ouch op de vestingwèrke vaan Wiek. Bij de wachrundes waor 't d'n opzat tot op versjèllende plaotse de naderende offeceer zouw aonrope mèt Weerda !!, boeop de offeceer antwoorde mèt 't euverein bekind gemaakde wachwoord. De rundes woorte bove euver de stads-mör gelaope, meh ouch in de boete-werke waore wachposte oetgezat. Die rundes deeg me te voot of op e peerd. De Sjèldwach bove op de mör woorte neet allein gecontroleerd, meh móste ziech oonder ein ouch wakker houwe. Eder keteer repe zie tegenein, “ Geef ach”, en zoe roontelum de ganse vesting. De Sjeldwachte mochte neet goon zitte of rouke, en deende ummertouw hun geweer bij ziech teb höbbe. Es 't regende mochte zie in e Wachhuiske goon stoon. Meh mochte daan ouch neet wijer daan twinteg passe vaan 't huiske aof zien, en praote waor verboje.
Garnizoens Rigglemint