Edmond  Jaspar
Home Historie Artieste Bestuurders Febrikke Gouverneurs Kemedie Meziek Vollekstiepe De Werreke
Edmond  Jaspar  
Edmond Jaspar is gebore op 17 Oktober 1872 en  gestorreve op 7 Augustus 1946  in Mestreech. Heer waor ‘ne zoon vaan Jaques Jaspar en Antoinette Startz en woende op de Slevrouwe Wal nommer 7 . Edmond Jaspar trouwde mèt  Marie Hubertine Theodorine Bertha Marres, gebore op 15 November 1878 en gestorreve op 13 December 1938. Zie waor ‘ne dochter vaan beerbrouwer en genever-stoker Eugène Marres en Rosalie Roebroek. De brouwerij vaan Marres waor gelege oppe Slevrouwe Plein. Edmond Jaspar en Marie Jaspar-Marres trouwde in 1900 en  kraoge same zes kinder,drei meitskes en drei jongens. Ziene zoon Edmond Joseph Eugène Marie Hubert Jaspar, gebore op 21 Juli 1906, en gestorreve op 15 Augustus 1955 in Ukkel, waor Nederlands diplomaat. Vaan 1946 tot 1955 waor heer Ierste Secretaris Ginneraol vaan de Benelux. Nao zien middelbare sjaol volgde Edmond Jaspar zien opleiding (1885-1891) aon ’t gymnasium vaan de broeders  in Mestreech, en daonao vertrok heer nao Amsterdam um dao aon de Uni rechte te goon studere. Heer promoveerde op zien studie op 3 December 1896, mèt “Bewijskracht der Gerechtelijke Bekentenis in een later Geding”. Edmond Jaspar kaom in dat zelfde jaor 1896 weer trök nao Mestreech en vestigde ziech hei es advocaot. Nao e paar jaor woort heer plaots-vervèngend Katonrechter, en op 7 Miert 1910, es Katonrechter. Katonrechter is Edmond Jaspar ummertouw gebleve tot heer op 31 December 1941, ein jaor ieder es heer had gehoop, en tot zien spiet, iervol oontslaag kraog vaan de Duitse bezètter. Edmond waor gemekelek in de umgaank, beminnelek, zellevers tot gezèlligheid geneigd, goodlachs, en ‘n euvertuigend katholiek.
1872-1946.
Kom daan, vorstin, nao Treech, 't trouwe, Huur davere door eus landouwe De jubelkrete blij en trots: Heil,Diech, Gekroende, hoeg verheve, Heil, Diech van Bove us gegeve, Wilhelma bij de gratie Gods! Heil ouch aon Diech, sjarmant Prinseske, Eus leef, toukomstig Meistereske, Welkom bij d'ierste stap in Treech. om te eindigen met de woorden: En zeet daan stijgen oet die wollek Gebeije van eur Treechter vollek Tot bij d'n troen van Slivvenier 't Smeek, dat Heer de wèl maag veuje, Eur Hoes te sterreke, te beheuje, 't Land tot zege, Häöm tot ier. Wie de Keuningin Wilhelmina en Prinses Juliana Mestreech en Limburg in 1925 bezeukde, maakde Edmond Jaspar ’t bovestaonde gediech.
Wilhelmina & Juliana
Mèt al die eigensjappe waor heer bezunder gesjik um in de polletiek te goon, mer heer had eine slogan: “ De polletiek is 'n slebrik, boe mennigein de nek op brik !! “ Meh dao aontege bekleide heer väöl nevefunksie’s. Teväöl um ze allemaol op te numme, meh oonder aandere; Veurzitter vaan de Bestuurs-Commissie vaan de Inriechting veur Ooglijders in Limburg, Veurzitter vaan ‘t Veldeke, Vereiniging tot instandhajding en bevordering der Limburgse Dialekten, Veurzitter vaan de Limburgse Federatie vaan Vreemdelingenverkier, Veurzitter vaan de Zuidlimburgse Federatie vaan Vreemdelingenverkier, Veurzitter vaan de Commissie vaan de Oorlogsmonuminte der Provincie Limburg, Lid en sekretaris vaan ‘t College vaan Curatoren vaan het Stedelijk Gymnasium en vaan de Commissie vaan Toezicht op het Middelbaar Onderwijs, Regent vaan het R. Katholiek Weeshuis, Lid vaan het Kerkbestuur vaan St. Servaas (35 jaor laank), Bestuurslid vaan de Keuniklike Zangvereiniging ‘Mastreechter Staar’ enz. enz. Ouch had heer ‘t  gedach um e gedinkteike te laote make veur den’ ierste Nederlandse diechter “Henric van Veldeke”. Beslote woort um achter de Sint Servaos Kèrk, ’t plein Henric van Veldeke  te goon numme en dao ouch ’t door Charles Vos gemaak gedinkteike te plaotse. Zoe woort ’t beeld in September 1934 door Hendrik Colijn oonthöld. Meh Edmond Jaspar waor op den’ ierste plaots jurist. ’t Katonrechtersjap stoond bij häöm op den’ ierste plaots. Es Katonrechter waor heer in Mestreech op zien plaots, umtot heer de Mestreechteneer good aonveulde en ouch zien taol spraok. Veur häöm waor ’t gein probleem, es ‘ne Mestreechteneer veur de rechter verklaorde tot, “de gooi kamer mèt heite luter waos gesjrób”. Veur ‘ne Hollender waor dat evels neet te begriepe. Neve zien beroop es Katonrechter waor heer jaorelaank lid vaan de Commissie vaan Touwziech op  Notarisse. In 1944,  nao de bevrijding, woort heer benump door ’t Militair Gezach, tot lid vaan de commissie tot “Zuivering van de leden der Rechtelijke Macht” in ’t Arrondissemint Mestreech. Daoneve publiceerde heer ‘nen aontal artikele euver juridische oonderwerpe.
 Henric van Veldeke  Oonthölling beeld door Hendrik Colijn. September 1934. Gemaak door Chatrles Vos
Edmond Jaspar had zien hart verpand aon de Mestreechter taol. Heer waor begós mèt einvoudege rijmke’s, bestump veur hoeseleke krink, of bij blije of dreuvige gebäörtenisse in zien femilie. Meh wie heer kinnes had gemaak mèt ’t “ Handboek van Van Ginneken en de Regenboogkleur van de Nederlands taal ”, begós heer nog miejer aondach te sjinke aon de Mestreechter taol. Heer had ’t idee um e book of dictionair te goon sjrieve, euver en vaan de Mestreechter taol mèt van Ginneken, meh dat góng op ’t lètste momint neet door. De eise vaan van Ginneken waore zoe hoeg, tot ze bekans neet waore oet te veure. In plaots daovaan begos Edmond Jaspar mèt ’t publicere vaan alderhand versjèllende geboonde of oongeboonde stökke in ’t tiedsjrif vaan ’t Veldeke of bij aander. Heer woort veurzitter vaan ’t Veldeke, en leide dao trouw de vergaderinge en woord  ouch in aander opziechte ‘ne groete steun veur dee vereiniging. Heer gaof lezinge euver ’t Mestreechse dialek, en veurdrachte vaan zien eige verse in Mestreech, meh ouch dao boete. Ouch bij de radio ROZ waor heer deks te hure. Zoe woort Edmond Jaspar stèllekens aon, veur sommige zoe gèt wie de officiële vertegenwoordiger vaan ’t Mestreechs dialek en de raodsmaan vaan beginnende dialek sjrievers vaan de Mestreechter taol. Bij ’t gediechte book vaan “Bónte Blomme” sjrijf Edmond in ’t woord veuraof; de gediechskes, die dr’in opgenome zien, wèlle daan ouch gaar gein aonspraok make op wat me gemeinlik onder poëzie versteit !!.
Kind geer eur eige stad. November 1936.
Meh zoe besjeie hoofde heer noe ouch weer neet te zien !!  Op zien bès waor Edmond Jaspar in zien liech kemike gediechskes wie, Sinte Berreb, Ballaad, De Innumming van Mastreech, De Verleefde Kapelmeister,enz. ’t Book “ Kint geer eur eige stad ?” ‘ne serie vaan 87 artiekele versjijnde in ’t Weekblaad Veritas, en waor ‘ne boondel vaan alderlij historische bezunderheid vaan en euver Mestreech. Dat allemaol biejein gezeumerd oet alderlij bronne, miestal bronne die neet ummertouw door häöm gróndig waore bestudeerd . Heer zach hei euver “Daoveur bin iech geine vakmaan en had dao trouwens geine tied veur !!” . Daor aon tege had heer väöl historische kinnes en in ’t bezunder de kinnes euver en vaan de stad Mestreech. Vaan Mestreech  had heer e groet aontal foto’s oet de 19 e  iew, en vaan aw kaarte en groond-teikeninge. Edmond  Jaspar gaof ouch lezinge aon leie vaan ’t Limburgs Geschied en Oudheidkundig Genootschap,  euver, oonder aandere de belegeringe vaan Mestreech vaan  Frederik Hendrik en Lodewijk de 14 e  en euver de Bisdomme Toongere en Mestreech. Jaspars verdeenste ten opziechte vaan vaan ’t Mestreechs dialek bleef neet allein tot ’t vertaole meh heer sjreef ouch dao euver. Heer wis hiel good tot de mislökde inspanning mèt Van Ginneken, häöm nog miejer had euvertuig tot zien krachte op zuver taolkundig gebeed te kort waore um e deepgaond wetesjappeleke studie vaan ’t Mestreechs te make. Meh dat weerheel häöm neet um vergeliekinge te make mèt aandere dialekte vaan oonder aandere, ’t Akens , Keuls, en Waals dialek. Edmond Jaspar heet good werk verriech door de Prosawerreke vaan Fonds Olterdissen te verzamele, en opnui te ranzjere. ’t Book mèt prozawerreke woort door häöm veurzeen vaan ‘nen inleiding en e woordelies . Verdeenstelek waor heer ouch in de gedeenksjrifte vaan Jean Henri Schumacher, die heer geranzjeerd en de spelling  verbeterd heet, en die daan te laote versjeine in ’t orgaan vaan ’t Veldeke. Die gedeenksjrifte bevatte kösteleke gesjrifte euver de historie vaan Mestreech vaanoet de twiede helf vaan de 19 e  iew. Tot op ’t inde vaan zien leve is Edmond Jaspar bezig gewees veur ’t Mestreechs. Heer woort in 1921 benump tot offeceer in de Orde vaan Oranje Nassau, in 1937 tot Ridder van de Nederlandse Leeuw. Op de herdekingsaovend in  Mestreech, Zaoterdagaovond 10 October 1946, ‘in de Redót um 20.00 oor laos Harry Loontjes e gediech veur vaan Edmomnd Jaspar;
Zoe kring'le de tijje: 't Is komme, gedijje, Genete, Mer 't leed van verblijje Slut altied mèt sjeije, Vergete…… Edmond Jaspar.
Weekblaad Veritas
Aon Mastreech. Aw stad vaan Treech!  Es iech tiech zeen Van oet m'n vinster, naodat te mörgendamp verdween en zongeglinster de beeld verseert met gouwe kroen, aw stad van Treech, dan biste sjoen! Iech zeen dien taker rij aon rij, die met hun kappe ziech veuge tot 'n reuzespreij van bonte lappe, 'n spreij, die dek et leef e leid van aal wat kaom, van aal wat geit. Daan zeen iech bove plein en hoes, in hiemelstreke,wie vingers van gigantevoes, d'n torens steke;die weze diech al iewe laank de bain veur dene levensgaank. Aw stad van Treech! Zoelang de zon diech zal doorgleuje, zoelang de Maos häör frisse bron dien krach zal veuje, aoh, blief altied d'n tores trouw, haw hun in 't oug, in vräög, in rouw.
                                                                Publicaties 1896 Amsterdams proefschrift: Bewijskracht der gerechtelijke bekentenis in een later geding. 1920 De invloed van het notariaat op de boedelscheiding, artikel in het Weekblad voor Privaatrecht, Notarisambt en Registratie, jg. 1920. 1920 Limburg ‘cédé’, uitg. voor rekening v.h. Prov. Comité ‘Limburg bij Nederland’, Maastricht. 1920 E. Jaspar en J. Endepols,  Maastrichtse zegswijzen, spreekwoorden enz., artikel in de Nieuwe Taalgids, jg. XIV, blz. 193. 1921 Bónte Blómme, Mastreech.; 1928, tweede dr. 1925 J. Endepols en E. Jaspar,  Oranje en Maastricht, uitg. met steun v.h.A.N.V. Maastricht. 1926 Alfons Olterdissen's Prozawerken. Leiter-Nypels, Maastricht. 1927 De plaats van den Bisschopszetel te Maastricht, artikel in Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg, jg. 1927, blz. 381-393. 1930 Raakpunten tusschen de dialekten van Aken en Maastricht, idem in Publications, jg. 1930, blz. 111-137. 1934 De Franciscanen of Minderbroeders te Maastricht 1234-1934, als inleiding bij het feestprogram, N.V. Leiter- Nypels, Maastricht. 1936 Kint geer eur eige stad? V/H Cl. Goffin, Mastreech. 1938 Raakpunten tusschen het Luikerwaalsch en het Maastrichtsch met verwijzingen naar het Nederlandsch. Idem in Publications, jg. 1938, blz. 175-191.
Ridder vaan de Nederlandse Leeuw
Offeceer in de Orde vaan Oranje Nassau,
Boonte Blomme. Edmond Jaspar.