Home Historie Artieste Bestuurders Febrikke Gouverneurs Kemedie Meziek Vollekstiepe De Werreke
Fort Sint Pieter
Fort Sint Pieter.
  In 't jaor 1673 woort de Vestigings-stad Mestreech belegerd door de Franse oonder aonveuring vaan Lodwijk de XIV, de Franse Zonnekeuning. Den’ aonval op Mestreech stoond oonder leiding vaan Sébastien Vauban, (1633-1717) dee bekind waor es Commissaris-Generaal vaan de Franse vestings-werreke. Mèt de verovering vaan de stad gebruukde heer ne nuie aonvalstechniek naomelek, 't systeem vaan paralelle aonvals-laopgraove. De stad veel nao veertien daog en mèt 't belègk vaan Mestreech woort dudelek tot de noordhelling vaan de Sint Pietersberg 'nen serieus bedreiging waor veur de verdeideging vaan Mestreech. De Franse aonval boete de Tongerse poort woort door 'nen aontal gesjöt vaanaof de St.Pietersberg krechtig oondersteund. 't Franse gesjöt sloog 'ne paar groete bresse in de stads-mör. Oonder de Franse bezètting vaan 1673 tot 1678, woorte de verdeidegings werreke gerepareerd en verbeterd. Ouch maakde Sébastien Vauban 'nen oontwerp vaan nui te make werreke, die me evels pas väöl later zouw goon oetveure. In 't jaor 1701 stelde de Gouveneur vaan Mestreech Daniël Wolf baron van Dopff veur, um op de Sint Pieters berg, 'ne verdeidegings werk te bouwe, um zoe de stad beter te kinne verdeidegen. 't Plan woort door de Raod vaan Staote good gekäörd en me begós snel mèt de bouw vaan 't fort.'t Jaor daonao in 1702, waor de bouw vaan 't Fort al klaor. 't Kraog 'ne vörm vaan 'ne vijfhook. Al de vijf boetemör kraoge sjeet-loker die drei deilig zien zoetot me drei kante op kós sjeten. Veur de kanonne woorte sjeetgate aon alle twie de flanke  gemaak, naomelek links veer, en rechs ach. De verdeidegers kóste die sjeetgate bereike via 'ne gaank in 't binneste vaan 't Fort. Ouch maakde me twie bomvrije ruimtes die me gebruukde veur de mansjappe. Iers had me gemeind die te gebruuke veur 't opsloon vaan etens-waor, meh dao zaog me vaan aof umtot die etens-waor al nao 10 daog door de voch besjummeld waor.    
Lodewijk de XIV. 1638-1715.
Daniël Wolf , baron van Dopff 1650-1718.
In 't midde vaan de gallerij tösse keel en saillant baorde me 'ne depe waterpöt, dweers door door de melger-rots vaan de Sint Pietersberg. Roontelum de water pöt maakde me e wenteltrap, dee ummertouw nog veur de verbindinge zörg, vaan de grotte oonder 't Fort. Metein nao 't begin vaan de bouw vaan 't fort in 1701 kaom aon de kant vaan de Prins-Bissjop vaan Luik protes tege de aonlègk vaan 't verdeidigings-werk. 't Fort woort jummers gebouwd op Luiks groond gebeed, oonder de hierlikheid vaan Sint Pieter, zoonder tot me touwstumming had gevraogd aon de Hiere Prinse vaan Luik. 't Jaore laank sleipend gesjèl mèt de Staote Ginneraol woort pas in 't jaor 1717 mèt hölp vaan Karel de 6e bijgelag. Nao 'nen aontal jaore heet me oonder in de grotte veurzeninge getroffe um de vijandeleke aonvalle tege te kinne hawwe. In 'nen aontal gèng woorte versperrings-mör aongebrach die veurzeen waore vaan sjeetgate. Den 'ierste kier tot 't Fort woort aongevalle woar in 't jaor 1794 door de Franse, oonder aonveuring vaan Jean Baptiste Kléber. D'n aonval begós in de nach vaan 8 op 9 Oktober en doorde zoegèt 'ne week, nao tot Mestreech gedwónge woort ziech euver te geve. De Franse gebruukde den tied veur de verovering, um oonder De Sint Pietersberg  de melger grotte te verkinne. Oonder de groond begóste fèlle gevechte, tösse d'n aonvaller en verdeideger. Bove de groond woort 't fort oonder vuur genome vaanaof de Louwberg. Op 26 september woort den’ ierste eis tot euvergave door de Franse aongegeve, die evels door de milletaere Gouverneur vaan Mestreech, Frederik van Hessen-Kassel, woort aofgeweze. Op 1 Oktober woort de Franse bezèttingsmach vaan Mestreech bekans gehalveerd, wie 20.000 soldaote nao de Rijn woorte gerope um dao Generaol Jourdan bij te stoon in zien strijd tege de Oosteriekers. Deen aoftoch gaof al aon tot de Franse zeker waore vaan hun euverwinning in Mestreech. Op 14 Oktober eisde de Franse opnui de euvergave, wat door Van Hessen-Kassel opnui woort geweigerd. Nao de derde weigering op 31 Oktober begós dezelfde nach nog e zwoer bombardemint. Iers had ‘t garnizoen de Franse nog aordeg wete aof te were, meh naotot  de Franse ‘t vuur opende mèt 140 stök gesjöt, waor den’ euvermach te groet.’ne Groet aontal gebouwe aon de rand vaan de stad, boe oonder’t kloester vaan de Beyart, ‘t Penitentenkloester, ‘t Antonietenkloester en de Commanderij Nieuwen Biesen woorte in brand gesjote. Ouch ‘t Kruushierekloester, ‘t Dominicanekloester en ‘t stadhoes vaan Mestreech raakde gesjendeleerd. Mie  daan twiedoezend hoezer  woorte gehiel of gedeiltelek verweust. Nao twie daog vaan oonaofgebroke, zwoere besjetinge, kóndege Ginneraol Kléber nog zwoerdere bombardeminte aon, boeop de börgers vaan de stad op 3 November 1794 bij de Gouverneur aondronge op nen’ euvergave. ‘ne Daag later gaof de stad ziech euver en op 5 November oonderteikende de prins vaan Hessen-Kassel de capitulatie-veurwaarde. ‘n Week ierder waor Brigade-Ginneraol, François Guillaume Barthélemy Laurent d’r in geslaagd Venlo te verovere, boemèt ‘t hiele Maosland Frans gebeed gewore waor.
 't Belègk vaan Mestreech had wel aongetuund tot 't fort Sint Pieter verbeterd en versterk mós weure. 't Waore de Franse zellevers die nui planne maakde um 't fort te verbetere. Meh 't doorde tot 1816 tot me euvergóng tot 't verbetere vaan fort Sint Pieter. Oonder leiding vaan Majoor Ingenieur Van Wijck woorte de verbeteringe aon 't fort  begós. De veur de Saillant, (is 'ne oetstulping vaan e froontlijn vaan 'n bastion)  gelege caponière kaom te vervalle, en woort vervaange, door veer caponnières tegen-euver de veer aandere heuk. De caponnière's woorte door oonder-eerdse gèng mèt elkaar verbónde. Umtot d'n oondergroond neet al te stevig en degelik waor, bleek wel bij de bouw in 1817, wie 'ne compleet Saillant in de deepte verdween. En in 1820 storde e metselwerk in, en me gaof de sjöld aon de zwoere rege-buie in dee periood. Bij dat oongelök, veel eine doeje en eine zwoer gewonde persoen. In de twiede helf vaan de 19e iew woort door de minder strategische beteikenis de mieste vestings werreke aofgebroke. In 't jaor 1867 waor 't gedoon mèt Mestreech es vestings-stad. De mieste werreke woorte aofgebroke en ouch e klein gedeilte vaan 't fort. In 't jaor 1936 woort tege de keel en tösse de dao achter gelege capnnières, 'ne kaffee-restaurant gebouwd. In 2007 woort nen' aonvaank gemaak, um 't fort veur ruim 6 miljoen euro te restaurere. De kaffee woort weer aofgebroke, en besjaodiginge hersteld. Natuurmonuminte werkde samen met de gemeinte Mestreech, aon 't in iere herstèlle vaan 't fort Sint Pieter, dat noe weer in alle glorie debij  ligk.
Jean-Baptiste Kléber. 1753-1800.  
Fort Sint Pieter.
Fort Sint Pieter. 1955.