Home Historie Artieste Bestuurders Febrikke Gouverneurs Kemedie Meziek Vollekstiepe De Werreke
Fort Sint Pieter
Fort Sint Pieter
  In 't jaor 1673 woort de Vestigings-stad Mestreech belegerd door de Franse, oonder aonveuring  vaan Lodwijk de 14e, de Franse Zonnekeuning. Den aonval op Mestreech stoond oonder leiding vaan Sébastien Vauban, (1633-1717) dee bekind waor  es Commissaris-Generaal  vaan de Franse vestings-werreke. Mèt de verovering vaan de stad gebruukde heer ne nuie aonvalstechniek naomelek, 't systeem vaan paralelle aonvals-laopgraove. De stad veel nao veertien daog en mèt 't belègk vaan Mestreech woort dudelek tot de noordhelling vaan de Sint Pietersberg 'nen serieus bedreiging waor veur de verdeidiging vaan Mestreech. De Franse aonval boete de Tongerse poort woort door 'nen aontal gesjöt vaanaof de St.Pietersberg krechteg oondersteund. 't Franse gesjöt sloog 'ne paar groete bresse in de stads-mör. Oonder de Franse bezètting vaan 1673 tot 1678, woorte de verdeidigings werreke gerepareerd en verbeterd. Ouch maakde Sébastien Vauban 'nen oontwerp vaan nui te make werreke, die me pas väöl later zouw goon oetveure.  In 't jaor 1701 stelde de Gouveneur vaan Mestreech, Daniël Wolf baron van Dopff veur, um op de Sint Pieters berg, 'ne verdeidigings werk te bouwe, um zoe de stad beter te kinne verdeidige. 't Plan woort door de Raod vaan Staote good gekäörd en me begós snel mèt de bouw vaan 't fort.'t Jaor daonao in 1702, waor de bouw vaan 't Fort al klaor. 't Kraog 'ne vörm vaan 'ne vijfhook.  Al de vijf boetemör kraoge sjeet-loker die drei deileg zien, zoetot me drei kante op kós sjeten. Veur de kanonne woorte sjeetgate aon alle twie de flanke  gemaak , naomelek links veer en rechs ach. De verdeidigers kóste die sjeetgate bereike via 'ne gaank in 't binneste vaan 't Fort. Ouch maakde me twie bomvrije ruimtes, die me gebruukde veur de mansjappe. Iers had me gemeind die te gebruuke veur 't opsloon vaan etenswaor, meh dao zaog me vaan aof umtot die etenswaor al nao 10 daog besjummeld waor.    
Lodewijk de XIV. 1638-1715
Daniël Wolf , baron van Dopff 1650-1718.
In 't midde vaan de gallerij tösse keel en saillant , baorde me 'ne depe waterpöt, dweers door door de melger - rots vaan de Sint Pietersberg. Roontelum de water - pöt maakde me e wenteltrap, dee  ummertouw nog veur de verbindinge zörgde , vaan de grotte oonder 't Fort.  Metein nao 't begin vaan de bouw vaan 't Fort in 1701 kaom aon de kant vaan de Prins - Bissjop vaan Luik protes tege de aonlègk vaan 't verdeidigings - werk. 't Fort woort gebouwd op Luiks groond gebeed, oonder de hierlikheid vaan Sint Pieter, zoonder tot me touwstumming had gevraogd aon de Hiere Prinse vaan Luik. 't Jaore laank sleipend gesjèl mèt de Staote Ginneraol woort pas in 't jaor 1717 mèt höllep vaan Karel de 6e bijgelag. Nao 'nen aontal jaore heet me oonder in de grotte veurzeninge getroffe um de vijandeleke aonvalle tege te kinne hawwe. In 'nen aontal gèng woorte versperrings - mör aongebrach die veurzeen waore vaan sjeetgate. Den 'ierste kier tot 't Fort woort aongevalle woar in 't jaor 1794 door de Franse, oonder aonveuring vaan Jean Baptiste Kléber. D'n aonval begós in de nach vaan 8 op 9 Oktober en doorde zoegèt 'ne week nao tot  Mestreech gedwónge woort ziech euver te geve. De Franse gebruukde den tied veur de verovering , um oonder De Sint Pietersberg  de melger grotte te verkinne. Oonder de groond begóste fèlle gevegte, tösse d'n aonvaller en verdeidiger. Bove de groond woort 't fort oonder vuur genome vaanaof de Louwberg. In de nach vaan drei op veer  November 1794  waor 't dudelek tot me de stried neet kós winne en Mestreech móos capitulere.  
 't Belègk vaan Mestreech had wel aongetuund tot 't fort Sint Pieter verbeterd en versterk mós weure. 't Waore de Franse zellevers die nui planne maakde um 't fort te verbetere. Meh 't doorde tot 1816 tot me euvergóng tot 't verbetere vaan fort Sint Pieter. Oonder leiding vaan Majoor Ingenieur Van Wijck woorte de verbeteringe aon 't fort  begós. De veur de Saillant, (is 'ne oetstulping vaan e froontlijn vaan 'n bastion)  gelege caponière kaom te vervalle, en woort vervaange, door veer caponnières tegen-euver de veer aandere heuk. De caponnière's woorte door oonder-eerdse gèng mèt elkaar verboonde.Tot d'n oondergroond neet al te stevig en betraowbaar waor, bleek wel bij de bouw in 1817,  wie 'ne compleet Saillant in de deepte verdween. En in 1820 storde e metselwerk in, en me gaof de sjöld aon de zwoere rege - buie in dee periood. Bij dat óngelök , veel eine doeje en eine  zwoer gewonde persoen. In de twiede helf vaan de 19e iew woort door de minder strategische beteikenis de mieste vestings werreke aofgebroke. In 't jaor 1867 waor 't gedoon mèt Mestreech es Vestings-stad. De mieste werreke woorte aofgebroke en ouch e klein gedeilte vaan 't fort. In 't jaor 1936 woort tege de keel en tösse de dao achter gelege capnnières, 'ne kaffee-restaurant gebouwd. In 2007 woort nen' aonvaank gemaak, um 't fort veur ruim  6 miljoen euro te restaurere.  De kaffee woort weer aofgebroke, en besjaodiginge hersteld. Natuurmonuminte werkde samen met de gemeinte Mestreech, aon 't in iere herstèlle vaan 't fort Sint Pieter, dat noe weer in alle glorie debij  ligk.
Jean-Baptiste Kléber 1753-1800  
Fort Sint Pieter veur de restauratie.
1954.