Home Historie Artieste Bestuurders Febrikke Gouverneurs Kemedie Meziek Vollekstiepe De Werreke
Gouverneurs
Vaanaof  ‘t jaor  1567 en tot 1845 waor Mestreech e Vestigings-stad mèt ‘n Milletaere Gouverneur, dee ‘t opperbevel had euver zien tróppe in de stad. Mestreech had vaanaof 1204 tot 1794, ‘n twie Hierigheid bestuur naomelek de Bisjop vaan Luik, en de Hertog vaan Braobant. Nao de beelde-störm in 1566 had de landvoogdes Margaretha van Parma, beslote um in Mestreech e garnizoen te legere. Aon ‘t hoof vaan dat Garnizoen woort ‘ne Gouverneur benump. In de jaore 1600 en 1700 woort ‘t Gouverneurs-sjap gezeen es ‘nen iervolle benumming, en um aonmerking te kaome, mós me in deen tied vaan Adel zien. De Gouverneurs waore in deen tied neet ummertouw in de Vestigings-stad. De take woorte daan euvergenome door ‘ne Vestigings-Commandant. Nao de Franse tied vaan 1794 tot 1815, waor ‘t neet mie gebrukelek tot de bevelhöbbers vaan de Vestigings-stad Mestreech, Gouverneur’s woorte genump. Nao 1845 had Mestreech ouch gein Vestigings-Commandant mie, en in ‘t jaor 1867 woort de Vestings-stad Mestreech opgeheve. De Gouverneur vaan de vestiging numde meh ouch Overste of Kolonel, en waor de hoegsgeplaotste commedant en es lètste aonspraokelek veur alle milletaere zake. Heer had de aonspraokelekheid euver ‘t Garnizoen en de Milletaere rechspraok, Vestingswereke, veiligheid vaan de Vesting , zoe wie binne es boete de Vesting. Heer waor ‘ne twiede mach neve, meh ouch dèks tege ‘t Stadsbestuur. De stad Mestreech mós veur de Gouverneur ‘ne gooie hoesvesting zörge (Gouvernemint) vaan 300 gölde per maond. In ‘t jaor 1748, verdeende Gouverneur  Ulrich van Löwendal, 4.400 gölde per jaor. De gèt oondudeleke  functie-umsjrieving waor mennegmaol aonleiing tot competentie gesjèlle tösse de Gouverneur en ‘t Stadsbestuur. Belangegrópe in Mestreech gebruukde soms de Gouverneur, veur es tege de beslute vaan ‘t Stadsbestuur. De Gouverneur woort oetslutend benump en aongestèld door de rechtsopvolgers vaan de Hertoch vaan Braobant, en mós wijer de eed aoflègke aon de Prins Bisjop vaan Luik. Dat deeg me in de Proosdij vaan de Sint Servaos. Sommige weigerde  dat, zoe wie Daniël Wollf Baron van Dopff. De Gouverneur vaan Mestreech waor ouch plaots-vervènger vaan Frederik Hendrik en zien opvolgers, es Gouverneur en Kaptein-Generaal vaan de Landen van Overmaas. ‘t Iervolle amb vaan Gouverneur, in ein vaan de veurnaomste Vestiginge in de Nederlande, waor gewins, umtot ‘t good betaold woort, meh ouch de emoluminte bij ‘t verliene vaan oonder aandere vrijgeleides. De Gouverneur regelde same mèt de Magistraat de Börgerwach binne de stad. ‘t Viere vaan Vastelaovend in de stad kós heer verbeeje en heer woort gewaarsjouwd es de processie vaanoet Köln door Mestreech wouw trèkke , opweeg nao Scherpenheuvel. Heer mós daan ouch beslisse euver ‘t touwlaote vaan de geistelekke.
Margaretha van Parma. 1522-1586.
Gilles de Berlaymont. Ierste Gouverneur vaan Mestreech.
De geistelekke woorte ummertouw door soldaote nao de Gouverneur gebrach, en dao kóste ze vertèlle of oetlègke wat ze in Mestreech kaome doen. Eder kloester mós ouch ‘n lies kinne euverlègke vaan persoene of geisteleke die in ‘t kloester verbleve. Dee lies woort daan vergeliek mèt die vaan de Poortwachters. De vervènger vaan de Gouverneur waor de Commedant vaan de Vestiging. Heer naom de leiding euver es de Gouverneur absent waor. De stad waor ouch verpliech um de Gouverneur ‘ne woening te bezörrege. In ‘t jaor 1591 heurde ‘t stadsbestuur ‘t hoes “De Creft” in de Breijstraot, en later ‘t Spaons Gouvernemint oppe Vriethof. Meh dat voldeeg neet aon de behoofte vaan de Gouverneur. Op 28 Mei 1616 besloot ‘t Stadsbestuur um e paar hoezer te kaope, gelege aon de Boullionstraot, en die in te riechte tot Gouverneurs woening. De erven Van Brie kraoge 4.800 gölde veur hun woening, en de Femilie Pastoir kraog 2.200 gölde vaan de stad. ‘t Gouvernemint woort in de jaore 1645-1656-1658- en 1666 ummertouw verbouwd en groeter gemaak. In ‘t jaor 1777 woort oonder leiding vaan Architec- Aonnummer Mathias Soiron, ‘ne twiede verdeping op ‘t Gouvernemints gebouw gebouwd. In 1859 verkoch de gemeinte ‘t Gouvernemint aon ‘t Riek  veur 44.500 gölde. ‘t Gebouw woort in 1929 aofgebroke en vervaange in 1935 door nuibouw, nao oontwerp vaan Bouwmeister G.C.Bremen. In 1985 verhuisde ‘t Gouvernemint, nao ‘t Gouvernemint aon de Maos, dat veur 147.500.000  gölde woort gebouwd.
Andries Jan Jacob des Tombe. De lètste Gouverneur vaan Mestreech
'n Garnizoen waor neet allein mer 'n tróp soldaote. De mieste waore getrouwd, en trókke same mèt vrouw en kinder nao 'n Garnizoens-plaots. Dat kós daan leide tot 'ne plotselinge bevolkings-greuj in die stad of vestings-stad. Es 't nuddig waor, veur tróppeverstreking in de vesting of stad, kós 't gebäöre tot d’r  'n tekort waor aon kazerne's, en de soldaote bij de börgers vaan die stad mooste weure  ingedeild. Dat leide minigmaol tot probleme en  oonvrij  bij de börgers. Economisch wäör 't veur sommige steij veurdeilig bij zoe 'n touwname vaan de bevolking. Meh vaan d'n aandere kant waor 'n garnizoen dèks groeter es de bevolking eiges vaan die stad. Zoe kraog de stad 's-Hertogenbosch in 1603 te make mèt  obbins ‘ne bevolkings greuj vaan viefdoezend persoene. 't Gevolg hei vaan waor, tot me den aovendklok moos instèlle, um zoe de orde te kinne bewaore.
Dragonderwach tegeneuver ‘t Gouvernemint
Aajd Gouvernemint Hôtel du Gouvernement à Maestricht . 1912.
Commedants Woening Toongersestraot nr.6-8.
Gouverneurs