Home Historie Artieste Bestuurders Febrikke Gouverneurs Kemedie Meziek Vollekstiepe De Werreke
Hendrik van Veldeke
Hendrik van Veldeke 1150 - 1184
Hedrik van Veldeke is geine gebore Mestreechteneer, meh heer is zier zeker vaan groete beteikenis en invlood gewees veur ’t Maosland en in ’t bezunder veur Mestreech. Heer is al-evels gebore örgens in de buurt vaan Mestreech, in ’t Veld(eke) e gehuch vaan Spalbeek, dat behuurde bij de stad Hasselt. Hendrik van Veldeke is umtrint ’t jaor 1128 gebore en gestorreve in ’t jaor 1184. Heer waor d’n ierste diechter dee neet in ’t Latien meh in ’t Maoslands (‘ ne volkstaol) diechde. Heer is veural bekind gewore door e groet gediech dat heer maakde euver ’t leve vaan Sint Servaos. Meh heer sjreef ouch väöl leefdes-gediechte en minne ledere in zien moojertaol. Mestreech waor veur häöm ‘n stad boe heer gere verbleef en dat bliek oonder aandere euver  e gediech, dat heer euver Mestreech sjreef.
Triecht    In eynen dall scoen ende liecht,  Effen ende wael ghedaen Daer twee water tsamen gaen.  Eyn groot ende eyn cleyne,  Claer,schoen en de reyne.  Dats die Jeker ende die Mase,  Beide te korne ende te grase  Es die stadt wale gheleghen  Ende te schepen in voele weghen,  In visschen ende in ghewilden  Ende in goeden ghevylden  Der bester coren eerden  Die ye mochte ghewerden.  Des steyt die stat te maten  Aen eynre ghemeynre straten  Van Inghelant in Ongheren  Voer Colne ende voer Tongheren  Ende alsoe dies ghelijck  Van Sassen in Vrancrijk  Ende mit scepe die des pleghen  Te Denemerken ende te Norweghen.  Die weghe versamenen sich all dae.  Des is die stadt daer nae  Gheheiten Traiectum.
Al-evels behuurde Hendrik van Veldeke tot e geslach vaan “Ministeriale “, dat zien oonvrije Edele vaan ‘ne liegere stand. ’t Bestoon vaan zoe’n geslach, weurt in ‘nen oorkonde vaan oet de dertiende iew vermeld. Oet ’t fiet tot heer in zien werreke Latiense bronne heet gebruuk, bliek tot heer ‘n gooi opleiding heet gehad. Hendrik van Veldeke heet väöl euver ’t leve vaan Sint Servaos gesjreve, woersjeinelek in opdrach vaan de köster, Hr.Hessel, vaan ’t Sint Servaos kapittel en vaan Agnes van Metz, Gravin van Loon. ’t Werk euver Sint Servaos besteit oet twie deile, boevaan ’t ierste ‘ne levens-besjreiving (Vita) vaan Servaos is. Sint Servaos waor ‘nen Armeen dee nao Lotharinge trok en in Toongere Bisjop woort. Meh de zóndige lui (de Hunne) oet Toongere kierde ziech tege häöm en dat waor de reije tot heer nao Mestreech kaom. E paar weke nao zien aonkoms in Mestreech is Sint Servaos op 13 Mei 384 gestorreve. Sint Servaos is de Stads-Patroen Heilige vaan Mestreech, en ‘t twiede deil vaan dat werk heet Veldeke tösse 1174 en 1185  gesjreve, en góng euver de woondere dee Sint Servaos nao ziene doed verriech zouw höbbe.   Veldekes groetste werk waor de “Eneas-Roman” , dee heer baseerde op ‘nen aw Franse roman d’ Enecas en trök geit op Vergilius Aeneis.( ‘ne groete heldendicht boe-in de groetheid vaan Rome, en vaan Rome’s oersprunk en verleie weurt bezonge). ’t Groetste deil sjreef Hendrik van Vekdeke naoventrint in 1175, bliekens den ‘ epiloog vaan den’ Eneasroman. Heer leet zien, veur ‘t veer-vijfde voltoeide manuscript, leze aon de Gravin vaan Kleef, die ’t weer aon ein vaan häör hofdames touw vertrouwde. Meh ’t werk woort gestole en Veldeke kraog ’t werk pas weer trök in 1184, naomelek vaan ‘ne Paltsgraof, Herman van Thüringen. Dee gaof häöm ouch den ‘opdrach um ’t werk weijer aof te make.                     
Wee ’t gestole had waor oondudelek, meh me dink tot ’t broor vaan Herman van Thüringe, Hendrik Raspe, d’n deef waor. D’n ierste roman vaan Hendrik van Veldeke gesjreve in ‘ne Germaonse taol waor “ Eneas”. In dee roman besjreef heer de leefde, de deugden, en de sjoenigheid aon ’t hof vaan oonder aandere, de Paltsgraof Herman van Thüringe. Oondaanks de tragische gebäörtenisse in ’t verhaol, sjreef heer ‘t op ‘ne positieve toen. Aon ’t eind vaan de roman sjrijf heer euver de broelof vaan Eneas en Lavinia, boein ‘nen optimistisch mins en wereld-beeld weurt weergegeve, vörmd de apotheose vaan de roman.Vaan Hendrik van Veldeke zien ouch ‘nen aontal vaan 30 minnestrele ledere bewaord gebleve. Heer behuurde daomèt tot ‘den ierste generatie vaan Minnezèngers dee de Romaanse hoofse minnepoëzie in ‘ne Germaonse taol gebruukde. Es me häöm vergeliek mèt aandere minnezèngers oet ziene tied, veel Veldeke op mèt grèpkes en zelfspot. Heer späölde ouch gere in zien ledere mèt rijm en klaank. Zoewel in Mestreech en in Hasselt steit ‘ne standbeeld vaan d’n diechter. Ouch heet me in versjellende stei, straote, pleine, sjaole en vereiniginge nao häöm vernump. De Provinciaole vereiniging “Veldeke Krink Limburg” heet tot doel: ’t behaajd en bevordere vaan de Limburgse taol. De groetste sociologe zien ’t d’r euver eins, tot ’n taol de bepaolende bindings- factor is vaan ’n cultuur of sameleving. Es me dat trök vertaold nao de Mestreechse situatie, kin me ’t daomèt haos neet ooneins zien. ’t Spreke vaan de Mestreechter taol is dinkelek de groetste reie tot väöl Mestreechtenere ’t geveul höbbe Mestreechteneer te zien.  Me steit dao allein neet edere daag bei stèl.
Hendrik van Veldeke   (Große Heidelberger Liederhandschrift)
Gedinkstein bij de Veldekemeule in Spalbeek (Hasselt)
Demaskering vaan ‘t beeld vaan troubadour Henric van Veldeke op ‘t nao häöm genumde plein bij de Sint-Servaoskerk. 10 september 1934.
Hendrik van Veldeke
Hendrik van Veldeke