Home Historie Artieste Bestuurders Febrikke Gouverneurs Kemedie Meziek Vollekstiepe De Werreke
Karel Smulders
Karl, Antoon Smulders, ouch wel genump Karl, Karel of Charles Smulders woort gebore op 8 Mei 1863 in Mestreech en is gestorreve op 21 Aprèl 1934 in Luik. Heer waor 'ne componis, pianis en romansrjiever. Karel  trouwde in 1902 mèt Anna, Maria, Charlotte, Isabella Fouquet, gebore op 4 Jannewari 1861. ’t Houwwelek bleef zoonder kinder. Ziene Pa, Frederik Smulders waor piano technicus, kaom oet Amsterdam en waor getrouwd mèt Anna, Magdalena Voorgang. Karel Smulders had zjus wie ziene Pa ‘ne veurleefde veur pianotechniek meh heer had spietig genóg gein gooi verstand-hawwing mèt ziene Pa. In 1878 góng Karel studere aon ’t Conservatoire Royal de Musique de Liège. Ein vaan zien ierste composities waor ‘ne pianotrio, dat bezunder good in de smaak veel vaan ziene liermeister. Heer woort weijer vrijgestèld vaan de mieste lèsse en kraog allein nog compositie lès veur koer vaan de directeur Jean-Théodore Radoux.  In 1886 kraog heer ‘ne gouwe medaalje veur zien piano-konzèr in a klein. Zien Cantate Andromède woort in 1891 bekroend mèt de Brusselse Prix de Rome. Karel Smulders woort nao zien eind-exame in 1889 lieraar Harmonie en solfège-lier  aon ’t eigeste conservatorium vaan Luik, dat häöm zellevers had opgeleid. Meh um deen  aonstèlling te kriege mós heer ziech laote naturalisere tot Belzj. Bekinde studente vaan häöm waore in deen tied René Defossez en Benoit Franssen. Es componis kraog heer ummertouw miejer suksès, ouch door de hölp vaan Alphons Diepenbrock dee in “ De Nieuwe Gids ” ‘nen artikel had gesjreve euver ’t bezundere talent vaan Smulders. Same behuurde Diepenbroek en Smulders tot  de wienege Nederlandse componiste, die ziech miejer tot de Franse daan vaan de Duitse meziek voolte aongetrokke. In ’t werk vaan Karel Smulders kin me daan ouch ‘nen invlood zien vaan de sjaol vaan César Franck, neve de verwantsjap vaan Edvard Grieg. Heer veulde ziech ouch sterk verwant mèt ‘ne lierling vaan César Franck, naomelek Guillaume Leken, dee later ouch ziene bèste vreund woort.
Guillaume Leken storref  vreug in 1894 en dat waor de reie vaan soomberheid  dee Karel Smulders neet mie te bove kaom. Op 30 Aprèl 1896 späölde Karel zien pianokonzèr in ’t Amsterdamse konzèrgebouw oonder leiing vaan Willem Mengelberg. ’t  Waor e groet suksès,  meh de componis ambieerde gein weiere oetveuringe umtot heer openbare optrejjes sjouwde. Mengelberg bewoonderde de meziek vaan Karel Smulders en späölde mèt ’t Konzèrgebouw-orkès ouch aandere stökke, zoewie “ Chant d’ Amour ” en Rosch Haschana. Karel Smulders had nog miejer gaof en deeg zjus wie ziene Pa oetvindinge op ’t gebeed vaan piano-techneek, wie de pédale expressive, boemèt ’t timbre of de geluids-stèrkte vaan ‘nen aonslaag toen veranderd kós weure. ’t Pendaal woort door de Pariese pianobouwer “Gaveau gemaak op ‘nen aontal vleugel-piano’s. Bereumpde pianiste oet deen tied wie Paderewski, Cortot, De Greef en Backhaus lete ziech prijzend d’r euver oet, wie ouch Keunigin Elisabeth vaan Beljz , die ouch zoen piano in häör bezit had. Neet allein verbeterde heer ummertouw de techniek aon zien piano, meh ouch perbeerde heer zien eigeste pianistische techniek te verbetere.  
Dat góng zoe wiet tot heer zien pees, die de vingers verbint, operatief deeg door snije, zoetot heer soepeler piano kós speule. Karel Smulders had ouch literair gaof en bewoonderde en sjreef mèt Herman Gorter en vertaolde sonnette’s vaan Jaques Perk in ’t Frans. Heer sjreef in die jaore tösse 1906 en 1913 ’n veertal Frans-taolige romans boe heer väöl suksès mèt had. In de jaore vaan den ‘ierste wereld-oorlog woende heer in Mestreech en componeerde veural  leedsjes um daomèt de Belzje kriegsgevaangene te oondersteune. Umtot heer nijging vaan depressiviteit en defaitisme had, kaom Karel Smulders creativiteit gedeiltelek tot stèlstand.Vaan Smulders meziek weurt allerwijl af en touw inkele wèrke veur mannekoere, wie Le Mer oetgeveurd door de Mastreechter Staar. Zien romans weure veural in Walonië geleze. In Mestreech is de Karel Smulders straot nao häöm genump. Karel Smulders storf wie heer 71 jaor waor, in 1934 aon ‘ne leverkwaol.  
Bekinde Wèreke vaan Karel Smulders     *  Concert in a-mineur veur piano en orkest (1886), opgedrage aon Jean-Théodore Radoux.  *  Rosch-Haschana, Prière pour violoncelle et orchestre (1898), opgedrage aon Arnold Vrijthof.  *  Adieu, Absence et Retour (1898),(symfonisch gediech) opgedrage aon Willem Mengelberg .  *  Chant d'amour (1900), symfonisch gediech.  *  L'Aurore, Le Jour, Le Crépuscule, Hymne au Soleil (1902), symfonisch gedicht, opgedragen aan Sylvain Dupuis  *  Ymnis et Numaine (1904),'ne balade veur zangstum en orkes op tekst vaan Richard Ledent. 
Kamermeziek   *  Trio veur piano, viool en cello (1880) . *  Cantilene veur piano en viool (1894), veurstudie voor 't onvoltooide symfonisch gediech Hildhyllia,  *  Sonate nr. 1 veur piano en viool (opgedrage aon Alphons Diepenbrock)  *  Sonate nr. 2 veur piano en viool .      Manne Koer     *  La Mer  *  La Route  *  Pater Noster  *  Ave Maria  *  Au Soleil  *  Psaume  *  Les Animaux malades de la Peste  *  Cloches de France (1914) *  Vae Victus (1914)  *  Fleurs de France (1914) 
Karel Smulders 1863-1934.
1903
1920